(CittA Kempen - 29 sept 2018)
dinsdag 25 december 2018
geen gedicht
Geen gedicht
Maud Vanhauwaert, de stadsdichter van Antwerpen,
vergat haar cavia eens uit de zon te halen en vond hem
terug als ‘een zwart geblakerd stukje brood’
en schreef er toen een gedicht over
vergat haar cavia eens uit de zon te halen en vond hem
terug als ‘een zwart geblakerd stukje brood’
en schreef er toen een gedicht over
Merlijn Huntjens, de stadsdichter van Heerlen,
gooide zijn konijn Job, ‘ingepakt in tranen’
in het brandende haardvuur
en schreef er toen een gedicht over
gooide zijn konijn Job, ‘ingepakt in tranen’
in het brandende haardvuur
en schreef er toen een gedicht over
Kira Wuck, Nederlands kampioen poetryslam,
combineerde de twee en vergat haar konijn in de zon
tot de kamer naar ‘verkoolde worst ging ruiken’
en schreef er toen een gedicht over
combineerde de twee en vergat haar konijn in de zon
tot de kamer naar ‘verkoolde worst ging ruiken’
en schreef er toen een gedicht over
Ik, ex- stadsdichter van Turnhout,
zag ooit mijn cavia in de hals van een reiger verdwijnen
als een anaconda die een varken inslikt
En schreef er geen gedicht over
zag ooit mijn cavia in de hals van een reiger verdwijnen
als een anaconda die een varken inslikt
En schreef er geen gedicht over
Ik wist toen al dat niet alles poëzie was
Ik slikte even, en ging verder met mijn leven
Ik slikte even, en ging verder met mijn leven
zondag 11 november 2018
Mijn sentimentele reizen
Mijn verzameling 'Een sentimentele reis door Frankrijk en Italië' van Laurence Sterne.
- 1779. Nederlands. Verkocht als laatste deel van 'Tristram Shandy'.
- 1800. Engels. + letters to Eliza
- Datum onbekend. Vermoedelijk rond 1900. Engels.
- 1938. Engels. Penguin Illustrates classics. met houtsnedes van Gwen Raverat
- 1936. Engels. Met ingebonden etsen van Denis Tegetmeier. In casette.
- 2005. Nederlands. Salamander klassiek
- 1991. Nederlands. Grote Bellettrie serie.
- 2012. Nederlands. Speciale editie bij Volkrant in reeks Verboden boeken
- 1800. Engels. + letters to Eliza
- Datum onbekend. Vermoedelijk rond 1900. Engels.
- 1938. Engels. Penguin Illustrates classics. met houtsnedes van Gwen Raverat
- 1936. Engels. Met ingebonden etsen van Denis Tegetmeier. In casette.
- 2005. Nederlands. Salamander klassiek
- 1991. Nederlands. Grote Bellettrie serie.
- 2012. Nederlands. Speciale editie bij Volkrant in reeks Verboden boeken
woensdag 7 november 2018
Berichten uit Longyearbyen, Spitsbergen
Volgends de informatie leven er op Spitsbergen evenveel
ijsberen als mensen. Ik beeld me in dat iedereen zijn eigen ijsbeer heeft,
zoals elke voetballer een kleine jongen heeft om samen het veld op te wandelen.
Je mag het dorp niet uit. Iedereen waarschuwt je voor
ijsberen, maar terwijl ik angstig rondkijk, op zoek naar een grote bewegende
witte vlek, word ik aangevallen door een stern, die vindt dat ik te dicht bij
zijn nest kom. In een duikvlucht vliegt hij met zijn scherpe snavel op mijn
hoofd af. Ik loop snel weg. Een joggende vrouw houdt een stuk drijfhout de
hoogte in en vertelt dat ze dan de stok –en niet jou- aanvallen.
In de supermarkt, het postkantoor en de dienst voor toerisme
zijn geweren en pistolen niet toegelaten. Ik controleer elke keer plichtsbewust of mijn broeksrits niet open staat.
In het dorp beklim ik een bergtop. Boven ligt een boek op je
naam in te schrijven. Het blijkt dat ik de 1331ste lul ben die dat
doet.
De dag later beklim ik met een gids een gletsjer in de buurt. In Turnhout is
het die dag 35°C, maar ik wandel door een sneeuwstorm. De gids draagt een
geweer en een 25 kilo zware rugzak vol veiligheidsmateriaal. Tijdens de
wandeling zien we geen dieren, alleen dode rendieren.
De dag nadat ik vertrek, wordt op Spitsbergen een man
aangevallen door een ijsbeer. Het doet me nadenken over het toerisme waar ik
zelf ook een deel van uitmaak. Misschien moeten we heel Spitsbergen maar
ontruimen en teruggeven aan de natuur.
Spitsbergen laat een diepe indruk op me na. Nooit heb ik zoiets
bruut gezien. Zelfs in de zomer is het leven hier hard. Het is zo overweldigend
dat je er stil van wordt.
zaterdag 1 september 2018
zaterdag 18 augustus 2018
The Patriot – Steven Seagal
The Patriot
– Steven Seagal
Steven Seagal is een cowboy.
Steven Seagal redt een pony.
Steven Seagal woont vlakbij een huis vol extreemrechtse snodaards met foute plannen.
Steven Seagal en zijn dochter drinken thee van wilde bloemen.
Steven Seagal ziet hoe de extreemrechtse leider wordt gearresteerd.
Steven Seagal werkt als dokter in het dorp.
Steven Seagal ontdekt de eerste zieken met een besmettelijk virus.
Steven Seagal laat heel het dorp hermetisch afsluiten.
Steven Seagal ontdekt dat de extreemrechtse snodaards achter het virus zitten.
Steven Seagal verzorgt de zieken in het ziekenhuis.
Steven Seagal ent mensen in, wanneer het ziekenhuis wordt overvallen door de extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal geeft de leider van de extreemrechtse snodaards een preek.
Steven Seagal ontsnapt met zijn dochter uit het ziekenhuis.
Steven Seagal zijn beste vriend vermoordt twee auto’s vol extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal zijn beste vriend sterft.
Steven Seagal is verdrietig.
Steven Seagal rijdt met zijn dochter op paarden door de velden.
Steven Seagal en zijn dochter komen aan bij opa de indiaan.
Steven Seagal, zijn dochter en opa drinken thee van wilde bloemen.
Steven Seagal begrijpt niet waarom hij en zijn dochter niet ziek worden, maar wel besmet zijn.
Steven Seagal gaat naar een geheim labo van het leger in de bergen.
Steven Seagal probeert antigif te maken in het labo.
Steven Seagal drinkt thee van wilde bloemen met een soldaat.
Steven Seagal werkt verder terwijl de soldaten één voor één sterven.
Steven Seagal begint hopeloos te worden.
Steven Seagal vraagt zich af waarom één soldaat het wel overleeft.
Steven Seagal ontdekt dat het komt door de thee van wilde bloemen.
Steven Seagal gaat met zijn dochter naar huis.
Steven Seagal wordt overvallen in zijn huis door extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal ontsnapt en doodt de extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal laat de soldaten wilde bloemen plukken.
Steven Seagal laat de helikopters bloemblaadjes over het dorp uitstrooien.
Steven Seagal en zijn dochter en het dorp leven nog lang en gelukkig.
Steven Seagal woont vlakbij een huis vol extreemrechtse snodaards met foute plannen.
Steven Seagal en zijn dochter drinken thee van wilde bloemen.
Steven Seagal ziet hoe de extreemrechtse leider wordt gearresteerd.
Steven Seagal werkt als dokter in het dorp.
Steven Seagal ontdekt de eerste zieken met een besmettelijk virus.
Steven Seagal laat heel het dorp hermetisch afsluiten.
Steven Seagal ontdekt dat de extreemrechtse snodaards achter het virus zitten.
Steven Seagal verzorgt de zieken in het ziekenhuis.
Steven Seagal ent mensen in, wanneer het ziekenhuis wordt overvallen door de extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal geeft de leider van de extreemrechtse snodaards een preek.
Steven Seagal ontsnapt met zijn dochter uit het ziekenhuis.
Steven Seagal zijn beste vriend vermoordt twee auto’s vol extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal zijn beste vriend sterft.
Steven Seagal is verdrietig.
Steven Seagal rijdt met zijn dochter op paarden door de velden.
Steven Seagal en zijn dochter komen aan bij opa de indiaan.
Steven Seagal, zijn dochter en opa drinken thee van wilde bloemen.
Steven Seagal begrijpt niet waarom hij en zijn dochter niet ziek worden, maar wel besmet zijn.
Steven Seagal gaat naar een geheim labo van het leger in de bergen.
Steven Seagal probeert antigif te maken in het labo.
Steven Seagal drinkt thee van wilde bloemen met een soldaat.
Steven Seagal werkt verder terwijl de soldaten één voor één sterven.
Steven Seagal begint hopeloos te worden.
Steven Seagal vraagt zich af waarom één soldaat het wel overleeft.
Steven Seagal ontdekt dat het komt door de thee van wilde bloemen.
Steven Seagal gaat met zijn dochter naar huis.
Steven Seagal wordt overvallen in zijn huis door extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal ontsnapt en doodt de extreemrechtse snodaards.
Steven Seagal laat de soldaten wilde bloemen plukken.
Steven Seagal laat de helikopters bloemblaadjes over het dorp uitstrooien.
Steven Seagal en zijn dochter en het dorp leven nog lang en gelukkig.
vrijdag 17 augustus 2018
donderdag 2 augustus 2018
Zieke Scandinavische meisjes
(Julius Exner - Grandmother pays the first visit to the little girl who has risen from her sickbed - 1867)
(Christen Dalsgaard - A Convalescent - 1870)
(Michael Ancher - the sick girl - 1882)
(Christian Krohg - The Sick girl -1881 - Nasjonalmuseet Oslo)
(Munch - The Sick Child -1885)
(Ejnar Nielsen - The Sick girl - 1896 -SMK Kopenhagen)
Je kan er in de Scandinavische musea haast niet naast kijken: de schilderijen van zieke meisjes. Vaak leden deze meisjes aan tuberculose, een ziekte die in de 19de eeuw in Scandinavië veel slachtoffers maakte. Ik zette zes van de meer bekendere werken op chronologische volgorde en zag hoe de hoop verdween.
In het oudste werk (Exner) zien we hoe het meisje aan de beterhand is. Ze is nog niet helemaal genezen, maar ze krijgt al bezoek en ze is het lichtvlekje in het schilderij. Het herstellende meisje op het schilderij van Dalsgaard ziet nog een beetje bleekjes, maar ze kan al terug een boek lezen, net zoals het meisje op het schilderij van Michael Ancher. De bloemen naast het bed symboliseren hier het leven.
Bij de volgende drie werken, zie we de hoop smelten als sneeuw voor de zon. Bij Krohg zien we maar één bloem en die verliest zijn blaadjes. Dat belooft weinig goeds. Het gezicht van het meisje is zo zielig dat je haar bijna een genadeschot wilt geven. Het is zo indringend dat het haast eng wordt om naar te kijken.
Van 'The Sick Child' van Munch zijn veel versies. Soms met moeder, soms zonder. Ik heb gekozen voor een versie met de moeder omdat de wanhoop juist bij de moeder het meest naar voor komt. Moeders wenen niet in het bijzijn van hun ziek kind, ze houden zich sterk en wenen als het kind het niet hoort. Moeders geven hoop, maar op dit schilderij is het oordeel geveld en de uren van het meisje geteld.
Helemaal eng is het werk van Ejnar Nielsen, dat in het Statens Museum for Kunst mooi hangt naast dat andere indringende werk van hem: 'And in his eyes I saw Death'. Op bovenstaand werk zien we een meisje waarvan we enkel maar vermoeden dat ze nog leeft omdat ze haar ogen nog net open heeft. De kleurkeuze is die al van de grauwe aarde waarin ze spoedig zal verdwijnen. De magere aspergevingers die over het bed hangen zullen snel over haar buik gelegd worden de oogleden zullen zich helemaal sluiten.
Terug naar de chronologie. Begin 19de eeuw kende de Deense schilderkunst zijn gouden eeuw, deze had invloed op heel de Scandinavische kunst en toonde vooral de schoonheid van het landschap en geïdealiseerde taferelen. Stilaan kwamen er meer realistische schilderijen, er werden geen heldhaftige vissers meer geschilderd, maar rouwende vrouwen op de kust. Deze evolutie zien we ook in de zieke meisjes. Ze willen geen vertekend beeld meer geven, maar ze lijken eerder te waarschuwen voor het harde leven.
(To be Continued)
Column CittA #9: Haat-Liefde
(Gepubliceerd in de speciale Turnhouteditie van CittA Kempen 09-06-'18)
donderdag 5 juli 2018
Opening Maurits Wouters en Marcel Dingemanse
(Onderstaande speech werd op 22 juni 2018 uitgesproken op de opening van de tentoonstelling 'Imagine the past' van Maurits Wouters en Marcel Dingemanse in Luycks gallery Tilburg.)
(één van de getoonde werken van Maurits Wouters)
Geacht
publiek,
Ik voel me
vereerd dat ik vandaag deze mooie tentoonstelling mag openen. Enkele jaren
geleden introduceerde ik Maurits in Tilburg toen hij werkte aan zijn prachtig
project rond het Bels lijntje. Het is mooi om te zien hoe hij hier nu in de
Tilburgs meest gerespecteerde kunstgallerij hangt naast Marcel Dingemanse.
Ik zou mijn
tekst vandaag graag willen beginnen met het uitleggen van de paradox van de
geschiedenis.
Geschiedkundigen
zijn bezig met het verzamelen van feiten en data, daarmee proberen ze een
verhaal te reconstrueren. Maar het verleden leeft enkel in het heden en als de
verzamelde feiten niet interessant genoeg zijn om ze te vertellen, dan is het
werk van de geschiedkundige ook zinloos. De vertelling, het verhaal is
belangrijker dan feiten, want als je de feiten niet tot leven kunt wekken in
een verhaal of kunstwerk, dan zijn feiten gedoemd te verdwijnen.
Wat we vandaag
zien op de tentoonstelling, zijn twee verschillende kunstenaars die met die
geschiedkundige feiten aan de slag gaan om deze tot leven te wekken.
MauritsWouters maakte als
eindwerk aan het RITS Brussel een film over het Bels lijntje, een treinspoor
tussen Turhout en Tilburg dat in 1867 werd gebouwd, eens rendabel was, maar als
snel de ambities niet kon waarmaken. Moderniseringen bleven uit en in 1973 reed
de laatste trein. In 1989 werd het traject omgevormd tot fietspad.
Zijn vader
werd geboren aan de spoorverbinding, maar het huis brandde af met alle foto’s
en documenten. De geschiedkundige feiten werden vernield, maar ook Maurits weet
dat het verhaal belangrijker is dan de feiten en dus ging hij zelf de feiten
reconstrueren. Hij filmde zijn vader die beelden maakte van de plaats waar ooit
het ouderlijk huis had gestaan en ging hiermee aan de slag om een verhaal te
vertellen.
We kunnen heel
de film dan ook bekijken als een angst voor geheugenverlies van de maker en bij
uitbreiding zijn vader. Liever iets verkeerd herinneren dan fout herinneren.
Als je geheugen je herinneringen mag vervormen, waarom zou je dat dan zelf niet
mogen doen? Wederom is de vertelling belangrijker dan de geschiedkundige feiten
in deze meerlaagse en soms anachronistische film. (Kijk hier de trailer)
De beelden die
we vandaag te zien krijgen, zijn stills uit deze film. Beelden die een
geschiedenis vertellen. Een verhaal dat wordt gemanipuleerd, beelden worden
bewerkt, ander archiefmateriaal uit de familie wordt verweven tot nieuwe
betekenissen. Resultaat zijn vaak surrealistische beelden die aanzetten tot
nadenken en reflecteren over de geschiedenis en de waarheid. Heeft het
treinspoor echt bestaan, of bestond het enkel in de verbeelding van de
speelgoedkamer?
(Pinholefoto van Marcel Dingemanse)
Ook Marcel Dingemanse lijkt zich zeer bewust van de eerder vermelde paradox van de
geschiedenis.
Een
geschiedkundige zou de beste camera gebruiken die hij kan vinden om iets vast
te leggen. Een camera met tientallen megapixels om elk detail haarscherp vast
te leggen voor de eeuwigheid. Maar Marcel Dingemanse doet dit niet, hij gaat
ook aan de slag met de geschiedenis, maar ook hij weet dat verhaal belangrijker
is dan de geschiedkundige feiten en dat gedetailleerde foto’s zelden
interessantere vertellingen opleveren dan beelden waar ook het toeval een
belangrijke rol speelt.
Daarom Marcel
Dingemanse gebruikt zelfgemaakte pinholecamera’s, camera’s zonder lens waarbij
het beeld op de gevoelige plaat gespiegeld wordt vastgelegd door een klein
gaatje. Pinholecamera’s zijn afgeleid van camera obscura een instrument dat
reeds gebruikt werd door Caravaggio en Vermeer. Licht is vanzelfsprekend
belangrijk maar ook de belichtingstijd en de ruimte zijn moeilijk te
controleren waardoor ook het toeval een belangrijke factor wordt.
Door die
oncontroleerbare factoren wordt ook het maken van de foto een verhaal. Het registreren
is minstens even belangrijk dan dat wat vastgelegd wordt. Een subtiele
wisselwerking tussen het vastleggen en dat wat vastgelegd wordt vormt een nieuw
verhaal en zorgt dat er een vertelling ontstaat die het vastgelegde in leven
houdt. De vertelling die belangrijker is dan de feiten.
Het werk van
Marcel Dingemanse bevat een grote afstandelijkheid, maar is toch op een vreemde
manier intiem. Dit zorgt voor intrigerende werken.
Ik hoop dat
jullie even hard genieten van de tentoonstelling als ik toen ik de werken voor
de eerste keer zag.
Wim Paeshuyse 22062018
Abonneren op:
Posts (Atom)